Koningsaanval

Analysediagram n.a.v. partij Richard – Ivan Sokolov. Zwart aan zet.

Hoe gaat u verder met zwart?

Update:

In de reacties op dit bericht valt te lezen dat we hier een half jaartje terug flink aan hebben analyseren. Ik heb dus maar ook maar even Stockfish 4 losgelaten op deze stelling. Hij heeft een paar uurtjes gedraaid, en ik knip en plak maar even zijn varianten in dit bericht. Met daarbij de mededeling dat ik de computer niet zo vertrouw in deze stelling. Ik heb de indruk dat de stelling bijzonder lastig is voor de computer. Bijvoorbeeld, in de variant met 29…Pg2 (vanuit de diagramstelling) geeft Stockfish 4 de zet 30. Ld3 van Bas, die wij hierbeneden in de reacties toch krachtig hadden weerlegd? Ik ben daar nog eens van plan een zetje of twee in te voeren in de computer, en dan een uurtje later nog eens te kijken. Twee zetten verder scheelt voor de computer een enorme bak aan tijd als hij iets mist dat vrij diep zit.

Evaluatie Variant
+0.30 29… Ng5 30. Nxg5 Qxh2 31. Ke1 Qg1+ 32. Bf1 Ng2+ 33. Kd2 Qxf2+ 34. Kc3 Ne3 35. Bxe3 Qxe3+ 36. Bd3 Qxg5 37. Qf2 Bf7 38. Kc2 dxc5 39. Nxc5 Rfc8 40. Kb1 Qe7 41. b4 Rab8 42. Na6 (depth 25, 4:26:41)
+1.11 29… Ne2 30. Be3 Nhf4 31. Ke1 Qxh2 32. cxd6 Nxg3 33. Nbc5 Nh1 34. Nxf8 Bxf8 35. Kd2 Nxf2 36. Kc1 N4h3 37. Re1 Bxd6 38. b4 g3 39. a6 Ng5 40. Bb5 Ng4 41. Qxh2 Nxh2 42. Rg1 f2 (depth 25, 4:26:41)
+1.17 29… Rf6 30. gxf4 exf4 31. Bd3 Ng5 32. Nxg7 Kxg7 33. Ke1 Qxh2 34. c6 g3 35. Kd2 Qxf2+ 36. Kc3 (depth 25, 4:26:41)
+2.44 29… Rfe8 30. gxf4 exf4 31. Nbd4 Be5 32. Ke1 Ng5 33. Bxf4 Nxe4 34. Ra3 Bxf4 35. Nxf4 Qxh2 36. Nde6 Qxf4 37. Nxf4 Nxc5+ 38. Qe2 fxe2 39. Bxe2 Bf5 40. b4 Re4 41. bxc5 Rxf4 42. cxd6 h5 43. a6 Kf7 44. Bb5 Re4+ 45. Kf1 Rb4 46. Bc6 (depth 25, 4:26:41)
+2.86 29… Rae8 30. cxd6 Ng5 31. Nxg5 Qxh2 32. Ke1 Qg1+ 33. Kd2 Qxf2+ 34. Kc3 Ne2+ 35. Kb4 hxg5 36. Bxg5 Qa7 37. d7 Qxd7 38. d6+ Bf7 39. Nc5 Qc6 40. Bxf7+ Rxf7 41. d7 Rb8+ 42. Ka3 Nd4 43. Rxd4 exd4 44. d8=Q+ Rxd8 45. Bxd8 Bf8 46. b4 Bxc5 47. bxc5 f2 48. Qc4 Qxe4 49. Rf1 Qf3+ 50. Kb4 d3 51. a6 d2 52. Qd4 Qxg3 53. Bf6 Qf3 54. Be5 g3 55. Qh4 (depth 24, 4:15:31)
+3.29 29… Rf7 30. Nxg7 Rxg7 31. gxf4 Nxf4 32. Ke1 Qxh2 33. Bxf4 exf4 34. Bd3 Re8 35. cxd6 g3 36. Qc5 Bxe4 37. Kd2 Bxd3 38. Rh1 Qg2 39. Kxd3 gxf2 40. Raf1 Qg6+ 41. Kd2 Rb7 (depth 24, 4:26:41)
4.24 29… Ng2 30. Bd3 Rfb8 31. Ra3 Nhf4 32. Kg1 Nxd3 33. Qxd3 Qh3 34. Qf1 Bxe4 35. Rd2 Bf8 36. a6 Ne1 37. Qxh3 gxh3 38. a7 Rc8 39. Nxf8 Kxf8 40. cxd6 Ke8 41. Rd1 (depth 24, 4:26:41)

Update:
Nadat ik de zetten 29…Pg2 30. Ld3 invoerde kostte het de computer twee uurtjes, maar nu is hij het dan eens met onze analyse van begin dit jaar: na 29…Pg2 30. Ld3? bereikt zwart voordeel met 30…Phf4! 31. Kg1, Lxe4! en wit moet dus inderdaad op zoek naar een andere dertigste zet. Tenzij wij en de engine allebei iets missen dat nog dieper zit natuurlijk. Maar goed. Bedenk eens hoe lang een engine erover zou hebben gedaan om dit twee ply eerder in de stelling te vinden? Dit laat nog maar eens zien dat computer analyse een nuttig hulpmiddel is, maar niet voor waar kan worden aangenomen. Gelukkig maar, het spelletje is nog niet opgelost. De bijbehorende momentopname van de varianten van Stockfish 4:

Evaluatie Variant
-1.57 30… Nhf4 31. Kg1 Bxe4 32. Bxf4 Qh3 33. Rd2 Nxf4 34. Nxf4 exf4 35. Bf1 Bxc2 36. Bxh3 Bxb3 37. Bxg4 dxc5 38. d6 Bd4 39. Ra3 Bc4 40. d7 fxg3 41. hxg3 Be2 42. a6 Rxa6 43. Rxa6 Bxa6 44. b4 Rd8 45. Bxf3 Kf7 (depth 25, 2:19:56)
+1.25 30… Ng5 31. Kg1 Bxe4 32. Nxg5 hxg5 33. Nd2 Bxd3 34. Qxd3 Rf6 35. Ne4 Rh6 36. h4 Nf4 37. Qe3 Ne2+ 38. Kf1 Nxc1 39. Rdxc1 gxh4 40. Ke1 dxc5 41. Qxc5 Qf5 42. Qc4 h3 43. b4 h2 44. Kd2 Qf7 45. a6 (depth 25, 2:19:56)
+2.00 30… Nxf2 31. Qxf2 Qxh2 32. cxd6 h5 33. Bg5 h4 34. Qg1 Qh3 35. Bxh4 Nxh4+ 36. Kf2 Ng2 37. Qh1 Bh6 38. Re1 Rfb8 39. Qxh3 gxh3 40. Nec5 Nxe1 41. Rxe1 Bf8 42. Rh1 Bxd6 (depth 25, 2:19:56)
+2.40 30… Rf7 31. a6 Nhf4 32. Kg1 Nxd3 33. Qxd3 Bxe4 34. Qf1 Qh3 35. Ra3 Rf5 36. Bg5 Rxg5 37. Nxg5 hxg5 38. Nd2 Bf5 39. Nc4 (depth 24, 2:19:56)
+2.80 30… Bxe4 31. Bxe4 Ng5 32. h4 gxh3 33. Kg1 Nxe4 34. Qxe4 Ne3 35. Qh4 Qxh4 36. gxh4 Nxd1 37. Nxf8 Bxf8 38. cxd6 Bxd6 39. Bxh6 Nxb2 40. Kh2 Nd3 41. Kxh3 Nxf2+ 42. Kg3 Ne4+ 43. Kxf3 Nc3 44. a6 Kf7 45. a7 Nxd5 46. Ra6 Be7 47. Bg5 Nb4 (depth 24, 2:19:56)
+3.75 30… Rf6 31. Ra4 Nxf2 32. Qxf2 Qxh2 33. Nxg7 Kxg7 34. cxd6 h5 35. Bg5 Rxd6 36. Rd2 Qh1+ 37. Qg1 Qh3 38. Kf2 Be8 39. Ra1 Rg6 40. Qh1 Qxh1 41. Rxh1 Rxg5 42. Bf1 (depth 24, 2:19:56)
+4.68 30… Rfc8 31. a6 Ng5 32. Kg1 Nxe4 33. h4 gxh3 34. Kh2 Qg4 35. Nxg7 Kxg7 36. Ra4 Nxf2 37. Rxg4 Nxg4+ 38. Kxh3 Bxd3 39. Rxd3 Ne1 40. Qd2 Nxd3 41. Kxg4 Nxc1 42. Qxc1 f2 43. Qf1 Rcb8 44. Na5 Rxb2 (depth 24, 2:19:56)

Update:
in de varianten van de computer is het beter op de diepte te letten dan op de tijd, want mijn computer gaat ook slapen als ik slaap. Maar toch is deze stelling heel lastig voor Stockfish 4. Hij ziet harde winsten soms pas als je ze uitvoert. Een aardig voorbeeld: 29…Pg2 30. cxd6!? Deze zet ziet er ook heel riskant uit. 30…Pg5! 31. Kg1, Pxe4 en de witte dame is in verlegenheid gebracht, zoals ook al aangegeven in de reacties. 32. Ld3 De meest natuurlijke zet, maar wit moet wel op zoek naar alternatieven hier (misschien 32. Lb5!?), want nu is het uit. 32…Tac8! Sterker dan het in de reacties door mij aangegeven 32…Dh3? 33. Lf1 Tf5 waarna wit toch nog mogelijkheden heeft en aan het langste eind trekt. Daarvoor is de computer erg geschikt: idee-en krijgen. 33. Db1 (33. Pxf8?!, Txc2 34. Pxg6 ziet er na 34…Pf4! verloren uit) en nu heeft zwart een mooie combinatie.

19 reacties
  1. Ik zie het hier nog niet zo 1,2,3. De zet van Menno Pg5 lijkt me oké, andere alternatief is misschien nu nog Pe2 van Roel. Wel verder lopen puzzelen met die van Menno. Kwam ik op de volgende aanvulling, maar lijkt me niet winnend voor zwart.
    1. …., Pg5
    2. Pg5, Dh2
    3. Ke1, Dg1
    4. Lf1, Pg2
    5. Kd2, Df2
    6. Kc3, Pe3 (7. Df2, Pd1!)
    7. Le3, De3
    8. Ld3, Dg5

    en materiaal weer redelijk in evenwicht, positie ook redelijk in balans. Er zou dus toch een beter plan zijn dan dit.

    1. …, Pe2
    2. Le3, Pf2
    3. Lf2, Dh2
    4. Ke1, Pg3
    5. Ld3 en stopt het ook aardig voor zwart m.i.

    Kortom moeilijk!

  2. Ja, inmiddels had ik het ook gezien. 4. Ke3 was mijn blinde vlek 🙁
    Misschien voortaan toch eerst maar eens met de computer checken voordat ik iets plaats 🙂

  3. Er is wel nog een ander idee dat ook sterker is geworden nu zwart het kan combineren met een aanval op pion e4. Wat doen jullie op 1…Pg2? Zwart belet de witte koning weg te lopen. Als zwart op de volgende zet 2…Pg5 speelt heeft wit daarom nog maar twee opties: het rustige Kg1 of de desperado h4. En zwart heeft dan meerdere opties daarna, op e4 slaan met paard of loper bijvoorbeeld!

  4. Ben er even mee bezig geweest en twee dingen vielen op. Eerste is dat Pg2 niet direct wat dreigt en dat er dus voor wit veel goede zetten zijn dunkt me. Ten tweede dat op 2. …, Pg5 3. Kg1 voorlopig de dreiging uit de stelling haalt.

    Dus mijn eerste idee was met in het achterhoofd zwarts plan om e4 te slaan als volgt:
    1. …, Pg2
    2. Ld3, Phf4
    3. Kg1, Pd3
    4. Dd3 en wit behoudt een voorsprong van 3 pionnen.

    Maar misschien is Ld3 wel te passief als eerste zet maar hij beviel mij eigenlijk wel. Misschien zijn er beter opties als cd6 of Pf8. Maar daar heb ik niet naar gekeken.

  5. Nou, het zwarte idee achter 1…Pg2 is dat na een later Kg1 de koning mat kan gaan op g2 als zwart de dame naar h3 speelt en daarna het paard weghaalt van g2. Om dit te verhinderen kan wit een loper of dame of f1 zetten op een bepaald moment. Daarna is het zwarte plan om een toren achter de dame op de h-lijn te krijgen, en daarna mat te geven op h2. Dat laatste plan met die toren is vaak nog niet zo makkelijk te realiseren, maar als de witte e-pion valt kan de zwarte toren over f5 naar h5.

    Wit moet echter in ieder geval iets beters verzinnen dan 2. Ld3, want die loper heeft wit ook nodig op f1. Zwart heeft misschien meerdere mogelijkheden om te winnen, zelfs 2…Lxe4 is een serieuze kandidaatzet. Maar ook de variant die jij geeft ziet er gevaarlijk uit voor wit. Wat doe je na
    1…Pg2
    2. Ld3, Phf4
    3. Kg1, Pd3
    4. Dd3, Dh3 (dreigt Pe3)
    5. Df1, Lxe4 met het idee Tf8-f5-h5?

  6. Op zet 7 voor wit zijn cd6 en a6 denk ik haast even goed. Maar punt is meer dan de actie van toren op h-lijn niet werkt tegen Kh1 en Dg1

  7. Goed punt, die manoeuvre Kh1 gevolgd door Dg1. Het ziet er dus naar uit dat zwart met zwaarder geschut zal moeten komen na

    1…Pg2
    2. Ld3

    Dit kan met bijvoorbeeld

    2…Phf4
    3. Kg1, Lxe4!

    Op

    4. Lxf4 is nu
    4…Dh3! De bedoeling. De witte loper op d3 staat gepend en kan niet inspringen op f1. Zwart dreigt Le4xd3 met spoedig mat.

    Wit heeft andere mogelijkheden op de vierde zet.
    Op 4. Lxe4 speelt zwart ook 4…Dh3! Nu kan de witte loper niet terugkomen op f1.

    Nog een andere mogelijkheid op de vierde zet.
    4. Pxf4, exf4 (Ook 4…Pxf4 is iets beter voor zwart: 5. Lxf4 Dh3 6. Lf1, Lxc2 7. Lxh3 en zwart kan kiezen welke loper hij wil, met materiaalvoordeel). Wit kan deze aanval niet meer keepen. Een voorbeeld: 5. Lxe4, Dh3 6. Lxf3, gxf3 7. De4, Tae8 8. Dxf3, Pe1 9. Dh1 fxg3 10. hxg3 Pf3+.

    Volgens mij moeten we dus nog even naar 1…Pg2 2. Ld3, Phf4 3. h4 (desperado) kijken voordat we kunnen concluderen dat wit iets anders moet spelen dan 2. Ld3.

  8. Het is overigens nog niet gemakkelijk iets anders te verzinnen voor wit dan 2. Ld3. Een voordeel van de zet is wel dat het pion e4 niet te gemakkelijk laat gaan. Ik heb ook nog even gekeken naar

    1…Pg2
    2. Pxg7, Kxg7
    3. Ld3.

    Als zwart nu 3…Phf4 speelt, dan is 4. h4 wel degelijk een idee. Alleen zwart doet nu sterker

    3… Pg5
    4. h4

    Op 4. Kg1 is 4…Dh3 5. Lf1, Pxe4 sterk. De zwarte toren kan via f5 naar h5.

    4…gxh3
    5. Kg1, h2+
    6. Kh1

    De witte koning gebruikt de vijandelijke pion op h2 als schild, een veel voorkomend motief. Maar in dit geval werkt het toch niet afdoende, omdat zwart ook door het centrum komt.

    6….Pxe4
    7.Lxe4

    Wat anders?

    7…Dh3

    met winnende dreigingen.

  9. En na

    1…Pg2
    2. Ld3

    is

    2…Phf4

    inderdaad de sterkste wellicht. Na 2…Pg5 3. Kg1 Dh3 (3…Pxe4 4. h4!?) 4. Lxg5!? hxg5 5. Pxg5!? kan wit vechten.

    3. h4

    We zagen al dat 3. Kg1 Lxe4! sterk is voor zwart.

    3…Lf6!

    met sterke aanval. In dit geval lijkt wit nog enigszins te staan na 3…gxh3 4. Kg1, h2+ 5. Kh1. En we hebben al vaak gezien dat als het niet echt mat gaat, ja, dan krijgt wit weer kansen op de damevleugel.

  10. De stelling is wel heel moeilijk te beoordelen. Wat zou de juiste voortzetting zijn? 2. Ld3 lijkt aardig te zijn ontkracht. Toch is de dreiging van 1. …, Pg2 niet direct dus wit kan iets anders doen dus misschien gelijk aan de aanval op de damevleugel beginnen. Met c6 of cd6.

  11. Ja, een mens kan zijn of haar brein hier naar behoeven aan slijpen. Of verslijten 🙂 Mijn inschatting zonder dat nu verder hier en nu te doen zou zijn dat pion e4 natuurlijk wel valt na c6 of cd6 als zwart Pg5 speelt. En dat wordt denk ik een probleem voor wit. 2. Ld3 is wat dat betreft in ieder geval een hele taaie zet, ook al is de zet niet goed genoeg om het te houden volgens onze analyse tot nu toe.

  12. Het leuke van de stelling vind ik trouwens juist dat zwart zo beheerst aanvalt. Hij heeft Le8-g6 gespeeld, niet eens alleen om pion e4 aan te vallen, maar ook om de de loper te behoeden voor afruil. Ok, dus

    1…Pg2 2. cxd6,
    2…Pg5

    (niet 2…Lxe4 3. Dxe4, Pg5 4. Pxg5, hxg5 en nu heeft wit 5. Ld3 met de dreiging 6. Dh7+! met dameruil.)

    3. Kg1

    (Of 3. h4, gxh4e.p. 4. Kg1, h2+ 5. Kh1, Pxe4 en de witte dame is in de problemen: 6. Ld3, Dh3!)

    3…Pxe4

    En de witte dame is ook hier in de problemen: ze kan niet uit de dreigende aftrekaanval stappen.

    4. Ld3, Dh3

    Zwart dreigt 5…Pe3 6. fxe3 f2+ 7. Kh1 Pxg3#

    5. Lf1, Tf5

    En wit moet grof materiaal geven om te voorkomen dat zwart meteen mat gaat zetten met Tf5-h5.

    De zet 2. c6 verandert weinig aan deze varianten volgens mij.

  13. Interessant is ook

    1…Pg2
    2. Le3!?

    Het idee is weer gewoon positioneel: ontwikkelen. Als zwart nu verder gaat met

    2…Pg5

    dan moet wit wel

    3. h4

    spelen, want 3. Kg1, Pxe4 4. Dc1, Dh3 5. Lf1, Tf5 wint voor zwart, hij gaat weer matzetten over de h-lijn.

    3…gxh3
    4. Kg1, h2+
    5. Kh1, Pxe4
    6. Dc1

    dit was een van de ideeen van 4. Le3, de dame heeft nu een vluchtveld om uit het blikveld van de loper op g6 te stappen.

    6…Dh3
    7. Lf1

    en wit heeft deze loper vrijgehouden om het mat op g2 te controleren. Ik heb bij deze variant nog geen schaakbord gepakt, maar gooi toch vast een balletje op. Gaat zwart dit toch nog winnen, of heeft hij eerder een verbetering?

  14. Ook mijn laatste idee lijkt me niet genoeg voor wit om het te houden.

    1…Pg2
    2. Le3, Phf4!

    Sterker dan 2…Pg5, want nu volgt op 3. h4 weer 3…Lf6! met sterke aanval, terwijl

    3. Kg1, Dh3

    er ook levensgevaarlijk uitziet voor wit, in verband met de zwarte mogelijkheden Pxe3 en Pe2+

    We hebben eerder gezien dat h2-h4 soms met Lg7-f6 gepareerd kan worden. Dat brengt ons dan op nog een volgend idee:

    1…Pg2
    2. Pxg7, Kxg7
    3. Le3

    Maar nu heeft zwart weer een andere aardige manier om met combinatoire middelen voordeel te verkrijgen.

    Nog een idee dat we nog niet bekeken is

    1…Pg2
    2. Pxg7, Kxg7
    3. Dd2

    Hier wil wit wanneer hij maar de kans krijgt hard aan de noodrem trekken met Dxh6+ en dameruil.

.